{"id":3768,"date":"2026-10-13T06:30:00","date_gmt":"2026-10-13T06:30:00","guid":{"rendered":"https:\/\/nuklearnaperspektiva.com\/?p=3768"},"modified":"2026-10-10T13:21:24","modified_gmt":"2026-10-10T13:21:24","slug":"iaea-siri-mrezu-saradnje-pet-novih-sporazuma-za-podrsku-razvoju-nuklearne-energije","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/nuklearnaperspektiva.com\/index.php\/2026\/10\/13\/iaea-siri-mrezu-saradnje-pet-novih-sporazuma-za-podrsku-razvoju-nuklearne-energije\/","title":{"rendered":"IAEA \u0161iri mre\u017eu saradnje: pet novih sporazuma za podr\u0161ku razvoju nuklearne energije"},"content":{"rendered":"\n

Me\u0111unarodna agencija za atomsku energiju (IAEA) potpisala je pet novih sporazuma o saradnji (tzv Practical Arrangements) sa klju\u010dnim institucijama iz Kine, Rusije, Ju\u017ene Koreje, Brazila, kao i sa Me\u0111unarodnom asocijacijom za podzemne prostore (ITA-AITES)\u00a0<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\"Me\u0111unarodna
Me\u0111unarodna agencija za atomsku energiju. Foto: Wikimedia<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Sporazumi – potpisani tokom nedavno odr\u017eane 70. Generalne konferencije IAEA u Be\u010du – obuhvataju veoma \u0161irok spektar oblasti: od naprednih reaktorskih tehnologija i ja\u010danja nuklearne infrastrukture, preko obrazovanja i radijacione medicine, do dubokih geolo\u0161kih odlagali\u0161ta za radioaktivni otpad.<\/p>\n\n\n\n

Kina: razvoj visokotemperaturnih gasno hla\u0111enih reaktora (HTGR)<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Sporazum sa kompanijom Chinergy Co. (\u0107erkom-firmom kineskog giganta CNNC) fokusiran je na tehnologiju visokotemperaturnih gasno hla\u0111enih reaktora (HTGR). Ovi reaktori \u010detvrte generacije visoko su cenjeni i smatraju se potencijalno veoma obe\u0107avaju\u0107im – jer pored efikasne proizvodnje elektri\u010dne energije obezbe\u0111uju i visokotemperaturnu procesnu toplotu neophodnu za dekaronizaciju te\u0161ke industrije i proizvodnju vodonika. <\/p>\n\n\n\n

U reaktorima ovog dizajna – za hla\u0111enje i prenos toplote se koriste inertni gasovi (CO2 na primer) koji zbog izuzetno visokih temperatura koje mogu da radikalno pove\u0107avaju efikasnost. Zanimljivo je jo\u0161 da su neki od dizajna prve generacije komercijalnih reaktora bili upravo gasno hla\u0111eni reaktori – MAGNOX i AGR u Velikoj Britaniji i UNGG u Francuskoj – da je ova tehnologija napu\u0161tena, ali je ponovo reaktuelizovana kao mogu\u0107e tehnolo\u0161ko re\u0161enje za reaktore \u010detvrte generacije. Danas se u svetu razvijaju i termalni i brzi gasno hla\u0111eni reaktori. <\/p>\n\n\n\n

Saradnja predvi\u0111a razmenu iskustava u projektovanju, izgradnji, radu i lancima snabdevanja za potencijalne HTGR elektrane, dok \u0107e kineska strana u\u010destvovati i u izradi edukativnih programa i obuka za stru\u010dnjake IAEA.<\/p>\n\n\n\n

Rusija: ja\u010danje infrastrukture u zemljama ZND i \u0161ire<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Dugogodi\u0161nja saradnja izme\u0111u IAEA i ruske dr\u017eavne korporacije Rosatom pro\u0161irena je novim sporazumom sa Me\u0111unarodnom mre\u017eom Rosatoma. Ovo je prvi zvani\u010dni sporazum ove vrste sa pomenutom mre\u017eom, a primarni cilj je ja\u010danje nuklearne infrastrukture, obrazovanja i razvoja ljudskih resursa u zemljama Zajednice nezavisnih dr\u017eava (ZND) i drugim dr\u017eavama \u010dlanicama IAEA koje razvijaju svoje nuklearne programe.<\/p>\n\n\n\n

Ju\u017ena Koreja i Brazil: obrazovanje i radijaciona medicina<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Tako\u0111e, obnovljen je i pro\u0161iren sporazum sa Specijalizovanim fakultetom KINGS (KEPCO International Nuclear Graduate School). Saradnja obuhvata razvoj postdiplomskih programa na engleskom jeziku, specijalizovanu obuku u ju\u017enokorejskim nuklearnim postrojenjima, razmenu resursa putem e-learning platformi i istra\u017eivanja u oblasti dekomisioniranja.<\/p>\n\n\n\n

A sa Brazilskim udru\u017eenjem za razvoj nuklearnih aktivnosti (ABDAN) potpisan je tre\u0107i aneks postoje\u0107eg sporazuma pa je – pored dosada\u0161njeg fokusa na SMR, dugotrajni rad elektrana i energetsko planiranje – saradnja pro\u0161irena na oblast radijacione medicine, posebno na obuku stru\u010dnjaka iz zemalja u razvoju i primenu nuklearnih tehnologija u le\u010denju karcinoma.<\/p>\n\n\n\n

Geolo\u0161ka odlagali\u0161ta: podzemna infrastruktura za otpad<\/strong><\/p>\n\n\n\n

A mi izdvajamo i sporazum sa Me\u0111unarodnom asocijacijom za gradnju tunela i podzemnih prostora (ITA-AITESkoji ) spaja eksperte za podzemnu gradnju i upravljanje radioaktivnim otpadom. Fokus ove saradnje bi\u0107e na bezbednom, ekonomi\u010dnom i tehni\u010dki izvodljivom projektovanju i izgradnji dubokih geolo\u0161kih odlagali\u0161ta (Geological Disposal Facilities) za istro\u0161eno nuklearno gorivo i visokoradioaktivni otpad, uz razvoj smernica za komunikaciju sa javno\u0161\u0107u.<\/p>\n\n\n\n

Izvor: IAEA <\/p>\n\n\n\n

S.A.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Me\u0111unarodna agencija za atomsku energiju (IAEA) potpisala je pet novih sporazuma o saradnji (tzv Practical Arrangements) sa klju\u010dnim institucijama iz<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":519,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"footnotes":""},"categories":[23,19],"tags":[56],"class_list":["post-3768","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-studije-slucaja","category-vesti","tag-iaea"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/nuklearnaperspektiva.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3768","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/nuklearnaperspektiva.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/nuklearnaperspektiva.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nuklearnaperspektiva.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nuklearnaperspektiva.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3768"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/nuklearnaperspektiva.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3768\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3769,"href":"https:\/\/nuklearnaperspektiva.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3768\/revisions\/3769"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nuklearnaperspektiva.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/519"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/nuklearnaperspektiva.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3768"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/nuklearnaperspektiva.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3768"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/nuklearnaperspektiva.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3768"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}