{"id":3634,"date":"2026-09-14T07:29:17","date_gmt":"2026-09-14T07:29:17","guid":{"rendered":"https:\/\/nuklearnaperspektiva.com\/?p=3634"},"modified":"2026-09-14T07:29:18","modified_gmt":"2026-09-14T07:29:18","slug":"guglu-polovina-kapaciteta-finske-ne-investicije-obezbeduju-produzenje-rada-reaktora-do-2050","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/nuklearnaperspektiva.com\/index.php\/2026\/09\/14\/guglu-polovina-kapaciteta-finske-ne-investicije-obezbeduju-produzenje-rada-reaktora-do-2050\/","title":{"rendered":"Guglu polovina kapaciteta finske NE. Investicije obezbe\u0111uju produ\u017eenje rada reaktora do 2050."},"content":{"rendered":"\n

Finska energetska kompanija Fortum i tehnolo\u0161ki gigant Google potpisali su dugoro\u010dni ugovor o kupovini elektri\u010dne energije (Power Purchase Agreement – PPA) koji pokriva do 50% ukupnog kapaciteta nuklearne elektrane Lovi\u0161a u periodu od 2030. do 2049. godine (uz smanjeni obim koji po\u010dinje 2028). Ova transakcija pru\u017ea finansijsku sigurnost za investicije u produ\u017eenje radnog veka prve finske nuklearke, ali ponovo otvara pitanje finansijske nadmo\u0107i big-tek sektora u trci za \u010disto bazno napajanje<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\"Lovi\u0161a.
Lovi\u0161a. Foto: Wikimedia<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Elektrana Lovi\u0161a (Loviisa), koja ima dva reaktora tipa VVER-440 i pokriva vi\u0161e od 10% ukupnih potreba Finske za strujom, dobila je dozvolu za rad do kraja 2050. godine. Me\u0111utim, da bi radila narednih \u010detvrt veka, Fortum mora da sprovede obiman investicioni program vredan oko milijardu evra. Oko 80% tih projekata (vrednosti 700 miliona evra) do sada nije imalo donetu kona\u010dnu investicionu odluku. Priliv Guglovog kapitala sada daje Fortumu predvidljive prihode neophodne za zavr\u0161etak modernizacije i pove\u0107anje snage elektrane.<\/p>\n\n\n\n

Ugovor dolazi u trenutku kada Gugl najavljuje ugradnju 13 milijardi evra u nove centre podataka (data centre, podatkovne cente, centre za obradu podataka, procesne cente – ove \u0107emo nazive koristiti ravnopravno – upravo konsultujemo pravopisne standarde) u Finskoj tokom 2027. i 2028. godine, uz dodatne memorandume o saradnji na razvoju novih nuklearnih kapaciteta, obnovljivih izvora i baterijskih sistema (uklju\u010duju\u0107i baterijsko postrojenje snage 94 megavata (podaci o kapacitetu jo\u0161 uvek nisu javno objavljeni) u Kajaniju).<\/p>\n\n\n\n

Komentar portala Nuklearna perspektiva:<\/p>\n\n\n\n

Iz ugla energetske infrastrukture, vest da je jedna zna\u010dajna nuklearna elektrana obezbedila finansijska sredstva za produ\u017eenje rada do 2050. godine nesumnjivo je pozitivna –  Lovi\u0161a ostaje na mre\u017ei kao pouzdan izvor niskougljeni\u010dne energije. Me\u0111utim, ovaj sporazum jo\u0161 jednom ogoljava duboku asimetriju koja se stvara na globalnom tr\u017ei\u0161tu elektri\u010dne energije.<\/p>\n\n\n\n

Procvat ve\u0161ta\u010dke inteligencije i masovna izgradnja podatkovnih centara doveli su do situacije u kojoj velike tehnolo\u0161ke kompanije direktno zakupljuju ogromne procente postoje\u0107ih i buduih baznih kapaciteta. Kompanija poput Gugla ima prakti\u010dno neograni\u010den finansijski potencijal da ponudi cenovne garancije i zakupi 50% jedne nacionalne nuklearke na 20 godina. Pa kako Lovi\u0161a proizvodi oko 10% elektrine energije za Finsku a gugl je \u201ckupio\u201d polovinu; to prakti\u010dno zna\u010di da potpisivanjem ovog ugovora oko 5% finske elektri\u010dne energije \u201cnestaje\u201d sa mre\u017ee. Pritom – te\u0161ko da bi mogli da budemo ube\u0111eni da Finska nije sama mogla da zatvori finansijsku konstrukciju od milijardu evra koja je maltene zanamariva u odnosu na, na primer, izgradnju EPR reaktora u Olkiluotou koji je ko\u0161tao, procenjuje se, oko 11 milijardi evra. <\/p>\n\n\n\n

U redakciji Nuklearne Perspektive smatramo da podatkovni centri i AI infrastruktura ne smeju imati prioritet u pristupu energiji u odnosu na gra\u0111ane i tradicionalnu privredu.<\/p>\n\n\n\n

Finansijska nadmo\u0107 Big Tech sektora omogu\u0107ava im da \u201erezervi\u0161u\u201d naj\u010distiju i najpouzdaniju energiju za svoje potrebe. Prepu\u0161tanje klju\u010dne energetske infrastrukture korporativnim ugovorima nosi brojne rizike: rizik od istiskivanja doma\u0107instava i lokalne industrije na nestabilniji i skuplji deo mre\u017ee, strukturno pove\u0107anje cene energije za gra\u0111ane, gubitak suvereniteta nad energetksim sistemom i drudge opasnosti. Privatni kapital Velikih tehnolo\u0161kih kompanija mo\u017ee da re\u0161i probleme investicija energetskih kompanija – ali kreatori politike moraju postaviti jasne mehanizme za\u0161tite kako javni interes i energetska pristupa\u010dnost za stanovni\u0161tvo ne bi postali sekundarni u odnosu na zahteve servera i algoritmata.<\/p>\n\n\n\n

Izvor: World Nuclear News \/ Fortum \/ Interesting Engineering \/ Inspent (…)<\/p>\n\n\n\n

S.A.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Finska energetska kompanija Fortum i tehnolo\u0161ki gigant Google potpisali su dugoro\u010dni ugovor o kupovini elektri\u010dne energije (Power Purchase Agreement –<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":3635,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"footnotes":""},"categories":[58,23,19],"tags":[125,91,69,124,128],"class_list":["post-3634","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-analize","category-studije-slucaja","category-vesti","tag-big-tech","tag-data-centri","tag-finska","tag-gugl","tag-vestacka-inteligencija"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/nuklearnaperspektiva.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3634","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/nuklearnaperspektiva.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/nuklearnaperspektiva.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nuklearnaperspektiva.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nuklearnaperspektiva.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3634"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/nuklearnaperspektiva.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3634\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3636,"href":"https:\/\/nuklearnaperspektiva.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3634\/revisions\/3636"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nuklearnaperspektiva.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3635"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/nuklearnaperspektiva.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3634"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/nuklearnaperspektiva.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3634"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/nuklearnaperspektiva.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3634"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}