{"id":3469,"date":"2026-07-31T08:09:14","date_gmt":"2026-07-31T08:09:14","guid":{"rendered":"https:\/\/nuklearnaperspektiva.com\/?p=3469"},"modified":"2026-07-31T08:09:16","modified_gmt":"2026-07-31T08:09:16","slug":"nezvanicni-izvoz-uranijuma-iz-konga-u-kinu-studija-otkrila-da-je-kroz-lance-koblata-izvezeno-do-5-000-tona-neprijavljenog-radioaktivnog-materijala","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/nuklearnaperspektiva.com\/index.php\/2026\/07\/31\/nezvanicni-izvoz-uranijuma-iz-konga-u-kinu-studija-otkrila-da-je-kroz-lance-koblata-izvezeno-do-5-000-tona-neprijavljenog-radioaktivnog-materijala\/","title":{"rendered":"Nezvani\u010dni izvoz uranijuma iz Konga u Kinu: studija otkrila da je kroz lance koblata izvezeno do 5.000 tona neprijavljenog radioaktivnog materijala"},"content":{"rendered":"\n

Istra\u017eiva\u010di sa Univerziteta Viskonsin-Medison i Prinston u SAD objavili su studiju<\/a> koja pokazuje da je u periodu od 2000. do 2024. godine iz Demokratske Republike Kongo (DRK) izvezeno izme\u0111u 2.000 i 5.000 metri\u010dkih tona uranijuma bez ikakve prijave Me\u0111unarodnoj agenciji za atomsku energiju (IAEA)<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\""Yellow
“Yellow cake” (“\u017euti kola\u010d”), osnovna sirovina za dobijanje nuklearnog goriva za reaktore u kojima se tro\u0161i uranijum. Foto: Wikimedia<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Ovaj radioaktivni materijal napustio je zemlju kao neregulisani sporedni proizvod u okviru lanaca snabdevanja kobaltom, iako DRK zvani\u010dno decenijama ne prijavljuje nikakvu proizvodnju uranijuma.<\/p>\n\n\n\n

Demokratska Republika Kongo je vode\u0107i svetski proizvo\u0111a\u010d koblata, klju\u010dnog metala za izradu katoda u litijum-jonskim baterijama koje pokre\u0107u energetsku tranziciju (od elektri\u010dnih vozila do skladi\u0161tenja obnovljive energije).<\/p>\n\n\n\n

Me\u0111utim, u rudarskom pojasu Konga (Copperbelt), rude koblata se prirodno nalaze pome\u0161ane sa visokim koncentracijama uranijuma. Prilikom iskopavanja ruda koblata, kompanije izvla\u010de i znatne koli\u010dine uranijuma. Ukoliko se uranijum hemijski ne odvoji u samom procesu primarne prerade, on ostaje unutar ruda i koncentrata koblata i izvozi se kao sirovina. <\/p>\n\n\n\n

A budu\u0107i da se u Kini nalazi oko 95 procenata svetskih kapaciteta za preradu koblata, najve\u0107i deo ovog neprijavljenog uranijuma zavr\u0161io je u kineskim rafinerijama.<\/p>\n\n\n\n

Prema procenama autora studije, izvezena koli\u010dina uranijuma dovoljna je za proizvodnju 600 do 1.500 nuklearnih glava, ili za napajanje jednog lakovodnog nuklearnog reaktora u periodu do 25 godina. <\/p>\n\n\n\n

Pored opasnosti od \u0161irenja nuklearnog naoru\u017eanja (mada mi dodajemo nepotrebnost ovakve panike jer Kina ima izgra\u0111en nuklearni arsenal i nema tehni\u010dkih, tehnolo\u0161kih i industrijskih prepreka da ga pove\u0107a – ukoliko bi to \u017eelela), studija upozorava i na ekolo\u0161ku katastrofu: procenjuje se da je izme\u0111u 1.000 i 4.000 metri\u010dkih tona uranijuma zavr\u0161ilo u jalovi\u0161tima i otpadnim vodama u samom Kongu, \u0161to predstavlja direktnu pretnju po zdravlje lokalnih rudara i zajednica.<\/p>\n\n\n\n

Ina\u010de pravila Me\u0111unarodne agencije za atomsku energiju zasnovana su na pra\u0107enju namenskih iskopa i transporta yellowcake-a (koncentrata uranijuma). Me\u0111utim, kada se uranijum izvozi sakriven unutar koncentrata drugih metala, me\u0111unarodni sistem nadzora postaje prakti\u010dno slep. \u010cinjenica da hiljade tona fissile materijala cirkuli\u0161u globalno “van knjiga” stvara ozbiljan presedan i sigurnosni rizik.<\/p>\n\n\n\n

Istra\u017eivanje Prinstona i Viskonsina jasno pokazuje da se lanac snabdevanja materijalima za energetsku tranziciju ne mo\u017ee posmatrati odvojeno od nuklearne bezbednosti. <\/p>\n\n\n\n

Izvor: Interesting Engineering \/ University of Wisconsin-Madison & Princeton \/ Nature Comunications <\/p>\n\n\n\n

S.A.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Istra\u017eiva\u010di sa Univerziteta Viskonsin-Medison i Prinston u SAD objavili su studiju koja pokazuje da je u periodu od 2000. do<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":590,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[19],"tags":[53,178],"class_list":["post-3469","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-vesti","tag-kina","tag-uranijum"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/nuklearnaperspektiva.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3469","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/nuklearnaperspektiva.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/nuklearnaperspektiva.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nuklearnaperspektiva.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nuklearnaperspektiva.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3469"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/nuklearnaperspektiva.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3469\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3470,"href":"https:\/\/nuklearnaperspektiva.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3469\/revisions\/3470"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nuklearnaperspektiva.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/590"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/nuklearnaperspektiva.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3469"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/nuklearnaperspektiva.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3469"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/nuklearnaperspektiva.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3469"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}