{"id":3321,"date":"2026-06-18T07:45:45","date_gmt":"2026-06-18T07:45:45","guid":{"rendered":"https:\/\/nuklearnaperspektiva.com\/?p=3321"},"modified":"2026-06-18T07:45:46","modified_gmt":"2026-06-18T07:45:46","slug":"nuklearna-geopolitika-garancija-velike-britanije-za-snabdevanje-ukrajine-obogacenim-uranijumom","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/nuklearnaperspektiva.com\/index.php\/2026\/06\/18\/nuklearna-geopolitika-garancija-velike-britanije-za-snabdevanje-ukrajine-obogacenim-uranijumom\/","title":{"rendered":"Nuklearna geopolitika: garancija Velike Britanije za snabdevanje Ukrajine oboga\u0107enim uranijumom\u00a0"},"content":{"rendered":"\n

Velika Britanija je zvani\u010dno odobrila finansijske garancije za kredit od 210 miliona funti (oko 282 miliona dolara) namenjen obezbe\u0111ivanju stabilnog snabdevanja oboga\u0107enim uranijumom za ukrajinskog nuklearnog operatera Energoatom tokom naredne dve godine<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\"Zaporo\u0161ka
Zaporo\u0161ka nuklearna elektrana. Foto: Wikimedia<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Aran\u017eman su pro\u0161le nedelje u Londonu ugovorili britanski premijer Kir Starmer i ukrajinski predsednik Volodimir Zelenski, a finansiranje je podr\u017eano preko dr\u017eavne agencije UK Export Finance. Ovaj dogovor predstavlja nastavak prethodnog dvogodi\u0161njeg sporazuma i klju\u010dni je korak u potpunom odvajanju ukrajinskog nuklearnog sektora od ruske tehnolo\u0161ke zavisnosti.<\/p>\n\n\n\n

Pored geopoliti\u010dke podr\u0161ke Kijevu, ugovor direktno podsti\u010de britansku ekonomiju i izvoz. Vi\u0161e od tre\u0107ine isporu\u010denog uranijuma potica\u0107e iz pogona kompanije Urenco na severozapadu Engleske (lokacija \u010cester), koja zapo\u0161ljava preko 650 ljudi i kroz svoj lanac snabdevanja podr\u017eava vi\u0161e od 4.500 radnih mesta \u0161irom Velike Britanije.<\/p>\n\n\n\n

Ina\u010de, Energoatom ve\u0107 godinama restrukturira svoj lanac snabdevanja kako bi u potpunosti zamenio rusko gorivo i bilo koji drugi oblik zavisnosti od Rusije zapadnim alternativama. Kijev je, tako, bio prvi koji je jo\u0161 pre vi\u0161e od decenije gorivo proizvedeno u Rusiji za svoje VVER reaktore zamenio onim koje je proizvedeno na zapadu, gorivo koje je razvio Vestinghaus. Najvidljivija razlika: geometrija – gorivo za ruske VVER reaktore je \u0161estougaono dok je ono u Vestinghausovim (i EDF-ovim) reaktorima kvadratnog oblika.\u00a0<\/p>\n\n\n\n

Taj proces, usput, i nije i\u0161ao toliko glatko jer su se na po\u010detku gorivni elementi testirani u Ju\u017enoukrajinskoj nuklearnoj elektrani deformisali, ali su problemi na kraju re\u0161eni nakon razvoja robusnijih gorivnih elemenata, te se sada ve\u0107i deo Isto\u010dne europe koji je nasledio VVER reaktore (Finska, Slova\u010dka, \u010ce\u010dka, Bugarska) sada za snabdevanje oslanjaju na Vestinghausovo gorivo. Pa je \u010dak i Ma\u0111arska, koja se najdu\u017ee odupirala kupovini goriva od Vestinghausa, pro\u0161le godine potpisala ugovor za snabdevanje nuklearne elektrane Pak\u0161.\u00a0<\/p>\n\n\n\n

\u0160to se ti\u010de same Ukrajine, trenutna arhitektura snabdevanja njenih nuklearki izgleda ovako: kanadska kompanija Cameco obezbe\u0111uje prirodni uranijum do 2035. gne, dok je britansko-holandsko-nema\u010dki konzorcijum Urenco zadu\u017een za njegovo oboga\u0107ivanje. Prethodni ugovori sa kompanijom Urenco istekli su 2025. godine, a novi okvir predvi\u0111a saradnju do 2035, uz opciju produ\u017eenja do 2043. godine. Jedini snabdeva\u010d gotovim gorivnim kasetama (gorivnim sklopovima) za ukrajinske nuklearke je Westinghouse Electric Sweden koji koristi upravo Urenco oboga\u0107eni uranijum za fabrikovanje goriva koje ide u ukrajinske reaktore sovjetskog dizajna (VVER).\u00a0<\/p>\n\n\n\n

Ina\u010de, Ukrajina poseduje 15 nuklearnih reaktora (uklju\u010duju\u0107i \u0161est u nuklearki Zaporo\u017eje koja se nalazi pod ruskom kontrolom), koji u normalnim okolnostima proizvode oko polovine elektri\u010dne energije u zemlji, po \u010demu je u samom vrhu u svetu, neposredno nakon Francuske. Pored odr\u017eavanja postoje\u0107e flote, Kijev se dugoro\u010dno okrenuo Zapadu i za nove kapacitete, \u0161to potvr\u0111uje i raniji ugovor sa kompanijom Westinghouse o izgradnji devet reaktora velikog kapaciteta tipa AP1000.<\/p>\n\n\n\n

Izvor: World Nuclear News <\/p>\n\n\n\n

S.A.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Velika Britanija je zvani\u010dno odobrila finansijske garancije za kredit od 210 miliona funti (oko 282 miliona dolara) namenjen obezbe\u0111ivanju stabilnog<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":660,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[58,23,20,19],"tags":[54,47,62],"class_list":["post-3321","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-analize","category-studije-slucaja","category-tehnologije","category-vesti","tag-ukrajina","tag-velika-britanija","tag-vestinghaus"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/nuklearnaperspektiva.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3321","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/nuklearnaperspektiva.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/nuklearnaperspektiva.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nuklearnaperspektiva.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nuklearnaperspektiva.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3321"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/nuklearnaperspektiva.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3321\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3322,"href":"https:\/\/nuklearnaperspektiva.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3321\/revisions\/3322"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nuklearnaperspektiva.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/660"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/nuklearnaperspektiva.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3321"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/nuklearnaperspektiva.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3321"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/nuklearnaperspektiva.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3321"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}