{"id":3319,"date":"2026-06-17T08:33:35","date_gmt":"2026-06-17T08:33:35","guid":{"rendered":"https:\/\/nuklearnaperspektiva.com\/?p=3319"},"modified":"2026-06-17T08:33:36","modified_gmt":"2026-06-17T08:33:36","slug":"rols-rojs-velika-britanija-i-japan-razvijaju-visokotemperaturne-gasne-reaktore-htgr","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/nuklearnaperspektiva.com\/index.php\/2026\/06\/17\/rols-rojs-velika-britanija-i-japan-razvijaju-visokotemperaturne-gasne-reaktore-htgr\/","title":{"rendered":"Rols-Rojs, Velika Britanija i Japan razvijaju visokotemperaturne gasne reaktore (HTGR)"},"content":{"rendered":"\n

Tokom zvani\u010dne posete japanske premijerke Sanae Taka\u010di Velikoj Britaniji, potpisan je trilateralni memorandum o saradnji izme\u0111u Japanske agencije za atomsku energiju (JAEA), britanske Nacionalne nuklearne laboratorije (UKNNL) i kompanije Rols-Rojs. Sporazum ima za cilj ubrzanje razvoja visokotemperaturnih gasno hla\u0111enih reaktora (HTGR) i specijalnog naprednog goriva u vidu oblo\u017eenih \u010destica (coated particle fuel)<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\"Foto:
Foto: Wikimedia<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Ovaj korak predstavlja strate\u0161ko \u0161irenje kompanije Rols-Rojs van tr\u017ei\u0161ta klasi\u010dnih malih modularnih reaktora (SMR). Bazi\u010dna poslovna strategija Rols-Rojs SMR cilja elektroenergetsku mre\u017eu i konvencionalne male modularne reaktore te novi projekat naprednih modularnih reaktora (Advanced Modular Reactors – AMR) razvija se za mikro-tr\u017ei\u0161ta, civilni i odbrambeni sektor, kao i za industrije kojima je pored struje neophodna i visokotemperaturna toplotna energija.<\/p>\n\n\n\n

Novi Rols-Rojs AMR je projektovan za tr\u017ei\u0161ta koja zahtevaju snagu ispod 50 megavata. Pojedina\u010dna jedinica ima\u0107e izlaznu snagu do 25 megavata elektri\u010dne energije (odnosno 75 megavata toplotne energije) i oni su dizajnirani tako da se mogu kombinovati u multi-jedini\u010dne mikro-mre\u017ee (micro-grids) kako bi zadovoljili specifi\u010dne energetske zahteve udaljenih industrijskih postrojenja ili potro\u0161a\u010da van glavne elektroenergetske mre\u017ee.<\/p>\n\n\n\n

Ne toliko \u010dudan spoj\u00a0\u00a0<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Zanimljivo je podsetiti da ova tehnologija ima duboko utemeljenje u tradiciji obe dr\u017eave, \u0161to mo\u017eda obja\u0161njava za\u0161to je izabran ba\u0161 ovaj pravac: Velika Britanija je svoj nuklearni sektor i osnovala na dve generacije doma\u0107e dizajniranih gasno hla\u0111enih reaktora (Magnox i AGR reaktori iz 1960-ih i 1970-ih godina) a laboratorija UKNNL-a u Prestonu danas poseduje jedino postrojenje u Britaniji sposobno za proizvodnju i oblaganje jezgara za ovu vrstu naprednog goriva u industrijskim razmerama. Britanska vlada je jo\u0161 krajem 2022. godine izdvojila 60 miliona funti (oko 77 miliona dolara) za istra\u017eivanje HTGR tehnologije, sa jasnim ciljem da se operativni demonstracioni projekat pokrene i pusti u rad pre kraja ove decenije.<\/p>\n\n\n\n

Japan, s druge strane, kroz eksperimentalni visokotemperaturni reaktor (HTTR) decenijama dr\u017ei vode\u0107u globalnu ekspertizu i tehnolo\u0161ko znanje u ovoj oblasti. <\/p>\n\n\n\n

\u0160ta su HTGR reaktori i kako rade?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Ina\u010de, HTGR reaktori se smatraju jednim od potentnijih tehnologija za reaktore \u010detvrte generacije. Za razliku od klasi\u010dnih nuklearnih elektrana koje koriste obi\u010dnu vodu za hla\u0111enje reaktora i rad turbine, HTGR (High-Temperature Gas-Cooled Reactors) predstavljaju potpuno druga\u010diju tehnolo\u0161ku granu. Ovi reaktori kao rashladni fluid koriste gas (naj\u010de\u0161\u0107e neki inertni gas), dok se kao moderator koristi grafit. Tako\u0111e, ovi reaktori naj\u010de\u0161\u0107e koriste gorivo u vidu oblo\u017eenih \u010destica (tzv. TRISO gorivo o kojem smo i ranije pisali, ili ekvivalentne tehnologije): uranijumske \u010destice su umetnute u minijaturne kuglice oblo\u017eene slojevima (naj\u010de\u0161\u0107e) keramike i grafita. A mi dodajemo da oni spadaju u takozvane heterogene reaktore iako bi se relativno lako moglo pomisliti da su u pitanju takozvani “homogeni” reaktori. <\/p>\n\n\n\n

Ovakva kombinacija tehnologija omogu\u0107ava reaktoru da postigne ekstremno visoke radne temperature (\u010desto preko 750 stepeni celzijusa, pa \u010dak i do 1000 stepeni), \u0161to je daleko iznad mogu\u0107nosti standardnih reaktora sa vodom pod pritiskom. Izuzetno visoka temperatura omogu\u0107ava dramati\u010dno ve\u0107u termodinami\u010dku efikasnost pri proizvodnji struje; a uz to, ta toplota se mo\u017ee direktno koristiti u te\u0161koj industriji \u2013 za proizvodnju \u010distog vodonika, u hemijskoj industriji ili u proizvodnji \u010delika i cementa.\u00a0<\/p>\n\n\n\n

Izvor: World Nuclear News \/ Energynews<\/p>\n\n\n\n

S.A. <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Tokom zvani\u010dne posete japanske premijerke Sanae Taka\u010di Velikoj Britaniji, potpisan je trilateralni memorandum o saradnji izme\u0111u Japanske agencije za atomsku<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":1499,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[20,19],"tags":[179,73,131,47],"class_list":["post-3319","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-tehnologije","category-vesti","tag-htgr","tag-japan","tag-rolls-royce-smr","tag-velika-britanija"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/nuklearnaperspektiva.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3319","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/nuklearnaperspektiva.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/nuklearnaperspektiva.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nuklearnaperspektiva.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nuklearnaperspektiva.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3319"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/nuklearnaperspektiva.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3319\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3320,"href":"https:\/\/nuklearnaperspektiva.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3319\/revisions\/3320"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nuklearnaperspektiva.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1499"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/nuklearnaperspektiva.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3319"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/nuklearnaperspektiva.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3319"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/nuklearnaperspektiva.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3319"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}