{"id":3139,"date":"2026-05-12T05:15:00","date_gmt":"2026-05-12T05:15:00","guid":{"rendered":"https:\/\/nuklearnaperspektiva.com\/?p=3139"},"modified":"2026-05-12T05:56:58","modified_gmt":"2026-05-12T05:56:58","slug":"sad-pokrecu-razvoj-reaktora-za-komercijalnu-brodsku-flotu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/nuklearnaperspektiva.com\/index.php\/2026\/05\/12\/sad-pokrecu-razvoj-reaktora-za-komercijalnu-brodsku-flotu\/","title":{"rendered":"SAD pokre\u0107u razvoj reaktora za komercijalnu brodsku flotu"},"content":{"rendered":"\n

Ameri\u010dka pomorska administracija (MARAD) lansirala je ambicioznu inicijativu za integraciju malih modularnih reaktora (SMR) u civilno brodarstvo, tema o kojoj se u nuklearnoj industriji raspravlja ve\u0107 neko vreme. Cilj je jasan: eliminacija tro\u0161kova goriva, pove\u0107anje brzine transporta i povratak ameri\u010dke dominacije u globalnom brodogradnji\u00a0<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\"Ledolomac
Ledolomac Lenjin – prvi komercijalni brod na nuklearni pogon. Foto: Wikimedia<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Sekretarijat za transport SAD (Department of Transport – DOT) zvani\u010dno je objavio \u201ezahtev za informacijama\u201c (Request for Information – RFI), pozivaju\u0107i kompanije iz industrije da doprinesu kreiranju SMR dizajna koji \u0107e pokretati novu generaciju trgova\u010dkih brodova. Za razliku od dosada\u0161njih projekata koji su bili na nivou tehnolo\u0161kih demonstracija, ova inicijativa tretira nuklearni pogon kao komercijalnu infrastrukturu spremnu za masovnu upotrebu.<\/p>\n\n\n\n

Strate\u0161ki imperativ: beg od sistemskog zaostatka<\/strong><\/p>\n\n\n\n

U zvani\u010dnom saop\u0161tenju, MARAD upozorava da globalni konkurenti ubrzano integri\u0161u nuklearni pogon u svoje logisti\u010dke mre\u017ee i luke, \u0161to stavlja SAD u nepovoljan polo\u017eaj.<\/p>\n\n\n\n

\u201ePotrebna nam je inovacija kako bismo osigurali budu\u0107nost ameri\u010dke brodogradnje. Razvojem sna\u017enog SMR modela isporu\u010di\u0107emo najsavremeniji izvor energije koji drasti\u010dno se\u010de tro\u0161kove i ja\u010da nacionalnu bezbednost \u2014 i to brzinom koju diktira predsednik Tramp\u201c, izjavio je sekretar za transport \u0160on Dafi (Sean Duffy).<\/p>\n\n\n\n

\u0160ta SMR donosi trgova\u010dkoj mornarici?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Inicijativa se fokusira na nekoliko klju\u010dnih ta\u010daka koje bi mogle potpuno promeniti ekonomiju transporta:<\/p>\n\n\n\n

    \n
  • Eliminacija goriva: SMR reaktori bi prakti\u010dno izbacili tro\u0161kove klasi\u010dnog goriva iz jedna\u010dine, omogu\u0107avaju\u0107i brodovima da putuju dalje i br\u017ee bez zaustavljanja radi dopune.<\/li>\n\n\n\n
  • Smanjena cena odr\u017eavanja: novi modeli reaktora projektovani su da zahtevaju minimalne intervencije tokom du\u017eeg niza godina.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n

    A Stiven Karmel (Stephen Carmel) iz Pomorske administracije isti\u010de da se uvo\u0111enje SMR-ova mora posmatrati kroz \u201eso\u010divo sistemske tranzicije\u201c. To zna\u010di da vlada ne razvija samo reaktor, ve\u0107 poku\u0161ava da stvori tr\u017ei\u0161ne uslove koji \u0107e omogu\u0107iti privatnom kapitalu i operaterima da skaliraju ovu tehnologiju.<\/p>\n\n\n\n

    A mi moramo da podsetimo: ako postoji neka industrija koja ima iskustva sa upotrebom nuklearne energije – to je pomorska industrija. Dodu\u0161e, tu se na prvom mestu nalaze vojne mornarice – pa podse\u0107amo da je u istoriji upotrebe nuklearne energije najvi\u0161e operativnih reaktora bilo onih koji se koriste za pogon brodova u mornaricama SAD, Rusije, Francuske, Velike Britanije, Indije i Kine. Australija gotovo sigurno u svoju mornaricu u budu\u0107e \u0107e uvrstiti nuklearnu podmornicu klase Aukus a Severna, Ju\u017ena Koreja i Japan, navodno ttako\u0111e planiraju izgradnju podmornica na nuklearni pogon.\u00a0Tako\u0111e, valja napomenuti da je najve\u0107i broj reaktora koji se trenutno razvijaju kao mali modularni reaktori, zapravo izveden iz postoje\u0107ih reaktora koji sekoriste na podmornicama, kao \u0161to je Rols-Rojs SMR dizajn. <\/p>\n\n\n\n

    Tako\u0111e, dodajemo i da je tr\u017ei\u0161te pomorskog transporta veoma <\/em>konkurentno, a da nuklearni pogon za brodove nudi \u010ditav niz pogodnosti: smanjenje karbonskog otiska, smanjenje cene goriva, veliku snagu, pouzdanost i sli\u010dno, pa smo – iako valja dodati i da pomorski reaktori imaju nekoliko specifi\u010dnosti: otpornost na “ljuljanje” i sposobnost brze promene snage, pomenimo samo neke – gotovo potpuno sigurni da je nuklearni pogon za brodove budu\u0107nost pomorskog transporta.\u00a0<\/p>\n\n\n\n

    Izvor: World Nuclear News<\/p>\n\n\n\n

    S.A. <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

    Ameri\u010dka pomorska administracija (MARAD) lansirala je ambicioznu inicijativu za integraciju malih modularnih reaktora (SMR) u civilno brodarstvo, tema o kojoj<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":3140,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[20,19],"tags":[199,40],"class_list":["post-3139","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-tehnologije","category-vesti","tag-nuklearna-mornarica","tag-sad"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/nuklearnaperspektiva.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3139","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/nuklearnaperspektiva.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/nuklearnaperspektiva.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nuklearnaperspektiva.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nuklearnaperspektiva.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3139"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/nuklearnaperspektiva.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3139\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3148,"href":"https:\/\/nuklearnaperspektiva.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3139\/revisions\/3148"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nuklearnaperspektiva.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3140"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/nuklearnaperspektiva.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3139"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/nuklearnaperspektiva.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3139"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/nuklearnaperspektiva.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3139"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}