{"id":2797,"date":"2026-02-26T09:29:20","date_gmt":"2026-02-26T09:29:20","guid":{"rendered":"https:\/\/nuklearnaperspektiva.com\/?p=2797"},"modified":"2026-02-26T09:29:21","modified_gmt":"2026-02-26T09:29:21","slug":"manjak-goriva-preti-americkim-planovima","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/nuklearnaperspektiva.com\/index.php\/2026\/02\/26\/manjak-goriva-preti-americkim-planovima\/","title":{"rendered":"Manjak goriva preti ameri\u010dkim planovima"},"content":{"rendered":"\n

Dok administracija Donalda Trampa najavljuje \u201enuklearnu renesansu\u201c, jedan od najve\u0107ih snabdeva\u010da ameri\u010dkih nuklearki upozorava na ozbiljan rizik od nesta\u0161ice oboga\u0107enog uranijuma. Kako pi\u0161e Financial Times, zabrana uvoza iz Rusije i nagli skok potra\u017enje stvorili su opasan jaz u snabdevanju koji bi mogao da potraje celu deceniju<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\""Yellow
“Yellow cake” (“\u017euti kola\u010d”), osnovna sirovina za dobijanje nuklearnog goriva za reaktore u kojima se tro\u0161i uranijum. Foto: Wikimedia<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Amir Vexler, izvr\u0161ni direktor kompanije Centrus Energy, izjavio je za Financial Times da je tr\u017ei\u0161te pod ogromnim pritiskom. Cene usluga oboga\u0107ivanja (SWU) sko\u010dile su za neverovatnih 167% od po\u010detka rata u Ukrajini, dosti\u017eu\u0107i rekordnih 173 dolara po jedinici.<\/p>\n\n\n\n

Glavni problem koji navodi Financial Times je zabrana uvoza iz Rusije: od 1. januara 2028. trgovina sa ruskim Rosatomom bi\u0107e potpuno zabranjena, a zapadni kapaciteti (poput francuskog Orana i britansko-holandskog Urenca) jo\u0161 uvek nisu isporu\u010dili najavljena pro\u0161irenja. Zapravo, zabrana uvoza je ve\u0107 na snazi – od pretpro\u0161log<\/a> leta – ali zakon ima klauzulu koja dozvoljava ograni\u010deni uvoz ukoliko se ispune neki rigorozni uslovi: da \u201enije dostupan alternativni odr\u017eivi izvor nisko oboga\u0107enog uranijuma za odr\u017eavanje kontinuiranog rada nuklearnih postrojenja\u201d ili da je uvoz ruskog uranijuma u nacionalnom interesu. Ali je koli\u010dina uranijuma koja bi mogla da se uveze u skladu sa takvim izuze\u0107em ograni\u010dena. <\/p>\n\n\n\n

Financial Times tako\u0111e navodi da su problemi i tehnolo\u0161ki monopol – zapad se oslanja na prakti\u010dno jednog dobavlja\u010da tehnologije za centrifuge, \u0161to Vexler opisuje kao “veliku rupu” u slu\u010daju bilo kakvog zastoja – kao i manjak doma\u0107ih kapaciteta. Pa se tako navodi da SAD trenutno proizvode samo 4,3 miliona SWU jedinica godi\u0161nje, dok su njihove stvarne potrebe \u010dak 15,6 miliona.<\/p>\n\n\n\n

Trampov odgovor: plutonijum iz rashodovanog oru\u017eja<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Da bi razbio ruski monopol, predsednik Tramp je nedavno dodelio 900 miliona dolara kompanijama Centrus, Orano i General Matter. Tako\u0111e, podse\u0107amo da je upravo zbog ovoga Bela ku\u0107a ponudila energetskim kompanijama pristup plutonijumu iz rashodovanog naoru\u017eanja kako bi se on konvertovao u nuklearno gorivo.<\/p>\n\n\n\n

A mi podse\u0107amo da postoji nekoliko zemalja, od kojih je jedna i u na\u0161em kom\u0161iluku, koje ovaj problem nemaju. U pitanju su, naravno, zemlje koje koriste CANDU reaktore koji koriste neoboga\u0107eni uranijum, a jedna od njih je Rumunija. <\/p>\n\n\n\n

Izvor: Financial Times <\/p>\n\n\n\n

S.A. <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Dok administracija Donalda Trampa najavljuje \u201enuklearnu renesansu\u201c, jedan od najve\u0107ih snabdeva\u010da ameri\u010dkih nuklearki upozorava na ozbiljan rizik od nesta\u0161ice oboga\u0107enog<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":590,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[19],"tags":[40,178],"class_list":["post-2797","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-vesti","tag-sad","tag-uranijum"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/nuklearnaperspektiva.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2797","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/nuklearnaperspektiva.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/nuklearnaperspektiva.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nuklearnaperspektiva.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nuklearnaperspektiva.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2797"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/nuklearnaperspektiva.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2797\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2798,"href":"https:\/\/nuklearnaperspektiva.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2797\/revisions\/2798"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nuklearnaperspektiva.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/590"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/nuklearnaperspektiva.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2797"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/nuklearnaperspektiva.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2797"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/nuklearnaperspektiva.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2797"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}