{"id":2713,"date":"2026-02-05T09:10:45","date_gmt":"2026-02-05T09:10:45","guid":{"rendered":"https:\/\/nuklearnaperspektiva.com\/?p=2713"},"modified":"2026-02-05T09:10:46","modified_gmt":"2026-02-05T09:10:46","slug":"dobra-ili-zabrinjavajuca-vest-napredni-reaktori-izuzeti-iz-dugotrajnih-ekoloskih-provera","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/nuklearnaperspektiva.com\/index.php\/2026\/02\/05\/dobra-ili-zabrinjavajuca-vest-napredni-reaktori-izuzeti-iz-dugotrajnih-ekoloskih-provera\/","title":{"rendered":"Dobra ili zabrinjavaju\u0107a vest? Napredni reaktori izuzeti iz dugotrajnih ekolo\u0161kih provera"},"content":{"rendered":"\n

Ministarstvo energetike SAD (DOE) donelo je istorijsku odluku o uvo\u0111enju \u201ekategori\u010dkog isklju\u010denja\u201d za napredne nuklearne reaktore iz standardnih procedura Nacionalnog zakona o ekolo\u0161koj politici (NEPA). Ova odluka zna\u010di da procesi odobravanja lokacije, izgradnje, rada i dekomisije za modernu nuklearnu tehnologiju vi\u0161e ne\u0107e zahtevati vi\u0161egodi\u0161nje izrade ekolo\u0161kih studija (EA i EIS)<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\"Foto:
Foto: Wikimedia<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Prema objavi u Federalnom registru, Ministarstvo je utvrdilo da napredni reaktori po svojoj prirodi ne uti\u010du zna\u010dajno na kvalitet \u017eivotne sredine, te da su administrativne barijere koje va\u017ee za stare tehnologije postale suvi\u0161ne. Isklju\u010denje se odnosi na mikroreaktore i male modularne reaktore (SMR) kao i na reaktore IV generacije i napredne modele generacije III+.<\/p>\n\n\n\n

Ministarstvo energetike svoju odluku temelji na decenijama istra\u017eivanja koja su potvrdila da moderni dizajni uklju\u010duju i pasivne sigurnosne mehanizme (sistemi koji sami gase reaktor bez spoljne intervencije); smanjen broj i koli\u010dina fisionih produkata (manja koli\u010dina goriva i materijala smanjuje rizik od akcidenata van same lokacije); kao i bolje performanse i arhitektura koja minimizira ekolo\u0161ki otisak. <\/p>\n\n\n\n

Sekretar za energetiku, Chris Wright, potpisao je dokument 28. januara, nagla\u0161avaju\u0107i da su uticaji izgradnje ovih postrojenja sada analogni izgradnji obi\u010dnih, nenuklearnih industrijskih objekata. <\/p>\n\n\n\n

Ali iako je birokratija smanjena, DOE zadr\u017eava pravo da proveri svaki pojedina\u010dni projekat. Ako se utvrdi da postoje \u201evanredne okolnosti\u201d ili da plan za upravljanje nuklearnim otpadom nije u skladu sa standardima, projekat \u0107e i dalje morati da pro\u0111e kroz rigorozne provere. <\/p>\n\n\n\n

Javna rasprava o ovim promenama otvorena je do po\u010detka marta, a odluka se smatra klju\u010dnim korakom u sprovo\u0111enju izvr\u0161nih naredbi iz 2025. godine koje ciljaju na brzu dekarbonizaciju ameri\u010dke mre\u017ee.<\/p>\n\n\n\n

Mi, me\u0111utim, upozoravamo da je ovo trend koji je u izvesnom smislu opasan. Da, zaista jeste ta\u010dno da su napredni dizajni nuklearnih reaktora inherentno bezbedniji, ali podse\u0107amo da regulatorni okviri i ina\u010de postoje zbog onih \u201cmalo verovatnih\u201d situaccija.\u00a0<\/p>\n\n\n\n

I zato podse\u0107amo da je u pitanju opasan trend: sa dolaskom Donalda Trampa na mesto predsednika SAD po\u010delo se sa sistematskom razgradnjom regulativnog okvira i regulatornih institucija, ne samo \u0161to se ti\u010de nuklearne industrije. Razlog je svakako jasan: interes administracije je ubrzavanje izgradnje nuklearnih postrojenja i njihovo pojeftinjenje – a birokratska ograni\u010denja se (opravdano ili ne) do\u017eivljavaju kao primarna prepreka nuklearnim projektima. Sa tim se, generalno, ne bismo u potpunosti slo\u017eili i u tom smo cilju svojevremeno i preveli jedan tekst<\/a> sa \u010dijim se ocenama sla\u017eemo i koji se bavi upravo ovom problematikom.\u00a0<\/p>\n\n\n\n

Izvor: World Nuclear News, US Department of Energy (DOE)<\/p>\n\n\n\n

S.A.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Ministarstvo energetike SAD (DOE) donelo je istorijsku odluku o uvo\u0111enju \u201ekategori\u010dkog isklju\u010denja\u201d za napredne nuklearne reaktore iz standardnih procedura Nacionalnog<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":1328,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[23,19],"tags":[40],"class_list":["post-2713","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-studije-slucaja","category-vesti","tag-sad"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/nuklearnaperspektiva.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2713","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/nuklearnaperspektiva.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/nuklearnaperspektiva.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nuklearnaperspektiva.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nuklearnaperspektiva.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2713"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/nuklearnaperspektiva.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2713\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2714,"href":"https:\/\/nuklearnaperspektiva.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2713\/revisions\/2714"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nuklearnaperspektiva.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1328"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/nuklearnaperspektiva.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2713"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/nuklearnaperspektiva.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2713"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/nuklearnaperspektiva.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2713"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}