Napredak projekta JEK2
Rukovodstvo slovenačkog preduzeća GEN energija je na sednici 28. marta članove Opštinskog veća grada Krško uputilo u napredak projekta JEK2, akcentujući tom prilikom aktivnosti na izradi prostornog plana za JEK2
Glavni operativni direktor GEN energije dr Bruno Glaser predstavio je status izrade ključnih stručnih studija – uključujući tu izveštaje o bezbednosnim analizama lokacije, radiološke analize, studije poplava, studije bezbednosti seizmičke lokacije i studije tehničke izvodljivosti, kao i procenu mogućnosti tehničke operacije za planiranu drugu reaktorsku jedinicu – koje izvode potencijalni dobavljači tehnologije za JEK2: američki Vestinghouse i francuski EDF.
U izradi navedenih studija, glavni fokus je na pripremama za postavljanje novog nuklearnog objekta. Nakon što je GEN energija u oktobru 2024. godine dostavila Ministarstvu životne sredine, klime i energetike Prijedlog inicijative za pripremu nacionalnog prostornog plana (DPN), očekuje se da će do leta početi i postupak lociranja. Nakon usvajanja odluke o početku izrade DPN-a od strane Vlade Republike Slovenije, koja se očekuje do kraja godine, slijedi izrada studije varijanti i prijedloga izbora, kao i izrada izvještaja o životnoj sredini u sklopu sveobuhvatne procene uticaja na životnu sredinu. Naredni koraci u proceduri uključuju javno objavljivanje DPN-a, prekograničnu procjenu uticaja na životnu sredinu i identifikaciju organa za prostorno planiranje koji će prihvatiti uticaje prostornog akta.
Sednici Opštinskog veća prisustvovao je i državni sekretar za Nacionalni nuklearni program u kabinetu predsednika Vlade Danijel Levičar, koji je predstavio aktivnosti Vlade na projektu JEK2. Kako je on naglasio, reč je o međugeneracijskom strateškom projektu sa visokim prioritetom, čiji je cilj dugoročno i stabilno snabdevanje niskougljeničnom i dostupnom energijom za sve. On je istakao i niz pripremnih aktivnosti koje se sprovode sa ciljem da se omogući donošenje odluke o realizaciji projekta izbor finansijskog modela i izbor dobavljača opreme. Poseban fokus se takođe stavlja na uključivanje lokalnog ili regionalnog okruženja, čija su podrška i prepoznavanje razvojnih mogućnosti i potreba ključni za dalji uspešan razvoj projekta.
JEK2 je projekat nove nuklearne elektrane od jednog ili dva bloka, kapaciteta do 2400 megavata na istoj lokaciji kao i već postojeća nuklearna elektrana Krško koja je opremljena reaktorom sa vodom pod pritiskom (PWR) snage nešto manje od 700 megavata i koji proizvodi oko jedne trećine električne energije u zemlji. Krško je u vlasništvu i pod upravom Nuklearne Elektrarne Krško, koja je u zajedničkom vlasništvu hrvatske Hrvatske elektroprivrede (HEP grupa) i slovenačke GEN Energija.
Projektni tim JEK2 je nakon razgovora sa potencijalnim dobavljačima (EDF, Korea Hydro & Nuclear Power (KHNP) i Westinghouse) u maju prošle godine procenio troškove za različite veličine reaktora, koji se kreću u rasponu od 9,3 milijardi evra (10,1 milijardi dolara) za blok snage 1000 megavata, do 15,3 milijardi evra za blok snage 1650 megavata.
U međuvremenu KHNP je najavio povlačenje iz procesa u odluci zasnovanoj na proceni trenutnog poslovnog okruženja i promeni njihovih strateških poslovnih prioriteta – na posve isti način na koji se povukao i iz holandskog programa. Komentatori međutim ocenjuju da je u pitanju neka vrsta poslovnog dogovora između KHNP-a i Vestinghausa koji su dugo vodili pravni rat oko prava na izgradnju KHNP-ovih reaktora u inostranstvu.
Inače, Slovenija je u novembru trebalo da održi referendum o novoj nuklearnoj elektrani, ali je on otkazan zbog političkog sukoba oko njegovog sprovođenja. Premijer Robert Golob rekao je da ostaje privržen održavanju referenduma pre nego što se donese konačna odluka o ulaganju – što bi trenutno trebalo da bude 2028, mada mi primećujemo da prema procenama te 2028 Robert Golob gotovo sigurno neće biti premijer.
S.A.